Türkiye'de Yapay Zeka Kullanımı: Rakamlarla Güncel Durum

Türkiye yapay zekâyı ne kadar kullanıyor? Bu soruya 2025'e kadar sağlam bir cevap yoktu — tahminler, anketler, kulaktan dolma rakamlar vardı. Ekim 2025'te TÜİK ilk kez resmi "Yapay Zeka İstatistikleri" bültenini yayımlayınca tablo netleşti. Bu sayfada o resmi verileri, DataReportal'ın küresel ölçümlerini ve devletin stratejisini bir araya getirdim — hepsi kaynaklı, hepsi doğrulanmış.

İlk bakışta çıkan resim ilginç: bireyler yapay zekâya koşarken, şirketler temkinli yürüyor. Rakamların arkasındaki teknolojinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve nereden başlanacağını yapay zeka nedir sayfasında baştan sona anlattım.

Bireyler: Her 5 Kişiden 1'i Üretken AI Kullanıyor

TÜİK'in verisine göre Türkiye'de bireylerin %19,2'si üretken yapay zekaimetin, görsel, kod gibi içerik üreten ChatGPT türü araçlar kullandığını beyan etti. Bu, 16-74 yaş arası için ilk kez 2025'te ölçülen bir rakam.

Asıl hikâye yaş kırılımında. 16-24 yaş grubunda kullanım %39,4'e çıkıyor, 25-34 yaşta %30. Sonra sert bir düşüş var: 35-44 yaşta %15,5, ve en düşük kullanım 65-74 yaş grubunda. Yani yapay zekâ Türkiye'de büyük ölçüde genç bir alışkanlık.

Eğitim de belirleyici: yükseköğretim mezunlarında kullanım %36,1 iken ilkokul mezunlarında %2,2'ye düşüyor. Cinsiyet farkı ise şaşırtıcı derecede küçük — erkekler %19,4, kadınlar %18,8. Hatta örgün eğitim amaçlı kullanımda kadınlar (%36,6) erkekleri (%26,7) geçiyor.

İnsanlar bunu ne için kullanıyor? Çoğunlukla özel amaçlar (%79,7), ardından mesleki (%33,8) ve örgün eğitim (%31,4). Kullanmayanlara nedenini sorduklarında ise en yaygın cevap teknik değil, kültürel: %63,3 "ihtiyaç duymuyorum" diyor. %18,7 nasıl kullanacağını bilmiyor, %12,4 ise varlığından bile haberdar değil.

Girişimler: %7,5 — Düşük ama Hızlı Tırmanıyor

Şirket tarafında tablo daha temkinli. Türkiye'deki girişimlerin (10+ çalışanlı) yalnızca %7,5'i herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanıyor. Kulağa düşük geliyor, ama 2021'de bu oran %2,7'ydi — dört yılda neredeyse üçe katlanmış.

Şirket büyüklüğü burada her şeyi değiştiriyor. 10-49 çalışanlı küçük işletmelerde kullanım %6,6'da kalırken, 250+ çalışanlı büyük şirketlerde %24,1'e fırlıyor. Yani yapay zekâ şu an büyük ölçüde büyük oyuncuların oyunu. Sektörel olarak da uçurum var: bilgi ve iletişim sektöründe kullanım %47,1, onu finans-sigorta (%21,1) izliyor.

Şirketler yapay zekâyı en çok pazarlama ve satışta (%46,5) kullanıyor; ardından üretim/hizmet süreçleri (%41,1), Ar-Ge (%41) ve işletme yönetimi (%40) geliyor.

Peki neden daha fazlası kullanmıyor? Kullanmayı düşünüp henüz adım atmayan şirketlerin gerekçeleri net: %74,2 uzmanlık eksikliği, %67,4 maliyetlerin yüksekliği, %62,4 ise hukuki belirsizlik diyor. Bu üçü, Türkiye'de kurumsal AI'ın önündeki gerçek engelleri özetliyor.

ChatGPT'nin Tartışmasız Hakimiyeti

Türkiye küresel bir veride zirvede: We Are Social ve Meltwater'ın Digital 2026 Global Overview raporuna göre ülkedeki yapay zeka web trafiğinin %94,49'u ChatGPT'ye gidiyor — küresel ortalama %80,92 iken. Bu, Türkiye'yi ChatGPT'nin toplam AI trafiği içindeki payında dünya lideri yapıyor.

Zemini hazırlayan şey yaygın internet: 87,7 milyonluk nüfusta 77,5 milyon internet kullanıcısı, yani %88,3 penetrasyon. Üstüne yüksek bir iştah biniyor — online yetişkinlerin %74,4'ü yapay zekâya hevesli olduğunu söylüyor, %39,7'si ChatGPT'yi aylık olarak kullanıyor.

Bu tek araca bağlılığın iki yüzü var: bir yanda kullanıcılar hızlı ve kolay benimsiyor, diğer yanda neredeyse tüm pazar tek bir yabancı ürüne yaslanmış durumda. ChatGPT dışındaki araçların Türkiye'de büyümesi için bolca alan var.

Devlet Ne Yapıyor? 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı

Türkiye'nin resmi yol haritası Ağustos 2026'da değişti. 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin yerine Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) geçti. Plan Haziran 2026'da İstanbul'daki Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde tanıtıldı, 17 Ağustos tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9 ile 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanarak bağlayıcı hale geldi. Koordinasyon Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nda.

Plan dört eksen — Fark Et, İstifade Et, Üret, Yönet — ve 16 eylemden oluşuyor. İnsan kaynağı tarafındaki hedefler, yukarıdaki %19,2'lik birey kullanımının nereye taşınmak istendiğini gösteriyor: iki yıl içinde 5 milyon kişiye temel yapay zekâ eğitimi, 100 bin uygulama profesyoneli ve 10 bin ileri düzey uzman. Altyapıda 2030'a kadar en az 1 gigavatlık veri merkezi kurulu gücü, HIT-30 Programı kapsamında 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı ve kamu yatırımlarından en az yüzde 2 pay öngörülüyor. Kamu veri setlerinin geliştiricilere açılması ve ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli •Türkçeyi anadili gibi işleyen, yerli geliştirilen yapay zeka modeli• planın diğer başlıkları arasında.

Yönetişim tarafında üç yeni yapı kuruluyor: ulusal öncelikleri belirleyecek Ulusal Yapay Zekâ Kurulu, eylemleri takip edecek bir Program Ofisi ve rehberlik yapacak bir Etik Kurul. Her eylemin sorumlusu, takvimi ve bütçe gerçekleşmesi kamuya açık bir şeffaflık portalından izlenecek; ilk ilerleme raporu planın yayımından 12 ay içinde açıklanacak. Yeni yapının ayrıntılarını haberde yazdım.

Tablo Ne Anlatıyor?

Üç şey öne çıkıyor. Birincisi, birey-şirket makası: vatandaşlar (%19,2) şirketlerden (%7,5) çok daha hızlı benimsiyor. Türkiye'de AI şu an tabandan yukarı yayılıyor, kurumlar geriden geliyor.

İkincisi, yaş ve eğitim uçurumu: 16-24 yaşta %39,4'lük kullanım, 65-74 yaşta neredeyse sıfıra iniyor. Bu, yapay zekânın önümüzdeki on yılda kuşak değiştikçe nasıl büyüyeceğinin habercisi.

Üçüncüsü, tek araca bağımlılık: ChatGPT'nin %94'lük hakimiyeti hem benimsemenin ne kadar hızlı olduğunu hem de pazarın ne kadar tek bir ürüne yaslandığını gösteriyor. Yerli ve alternatif araçlar için fırsat da, risk de burada.

Kısacası Türkiye yapay zekâya hevesli ama eşitsiz bir benimseme yaşıyor: genç, eğitimli ve bireysel kullanım önde; kurumsal, küçük ölçekli ve yaşlı kesim geride. Bu araçların ne işe yaradığını merak ediyorsan, bilgisayarını senin yerine kullanabilen AI ajanları rehberine de göz at — tablodaki "üretken AI" çoktan bir sonraki aşamaya geçti bile.

Kaynaklar: TÜİK Yapay Zeka İstatistikleri 2025 (Bülten No. 57945, Ekim 2025) — girişim ve birey verileri. We Are Social / Meltwater Digital 2026 Global Overview — ChatGPT'nin %94,49'luk payı ve heves oranı bu küresel rapordan. Türkiye'ye özel dijital veriler için DataReportal Digital 2026: Turkey. Devlet politikası bölümü Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9 (Resmî Gazete, 18 Ağustos 2026) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın plan metnine dayanır. Oranlar yayım tarihindeki resmi verilere dayanır; her yıl güncellenir.