Türkiye'de Yapay Zeka Kullanımı: Rakamlarla Güncel Durum

Türkiye yapay zekâyı ne kadar kullanıyor? Bu soruya 2025'e kadar sağlam bir cevap yoktu — tahminler, anketler, kulaktan dolma rakamlar vardı. Ekim 2025'te TÜİK ilk kez resmi "Yapay Zeka İstatistikleri" bültenini yayımlayınca tablo netleşti; 2 Ekim 2026'da gelen ikinci bülten ise değişimin hızını gösterdi: bir yılda kullanım neredeyse ikiye katlandı. Bu sayfada o resmi verileri, DataReportal'ın küresel ölçümlerini ve devletin stratejisini bir araya getirdim — hepsi kaynaklı, hepsi doğrulanmış.

İlk bakışta çıkan resim ilginç: bireyler yapay zekâya koşarken, şirketler daha temkinli yürüyor. Rakamların arkasındaki teknolojinin ne olduğunu, nasıl çalıştığını ve nereden başlanacağını yapay zeka nedir sayfasında baştan sona anlattım.

Bireyler: Neredeyse Her 5 Kişiden 2'si Üretken AI Kullanıyor

TÜİK'in 2026 verisine göre Türkiye'de 16-74 yaş arası bireylerin %37,6'sı üretken yapay zekaimetin, görsel, kod gibi içerik üreten ChatGPT türü araçlar kullandığını beyan etti. Bir yıl önce, ilk ölçümde bu oran %19,2'ydi — yani tek yılda neredeyse iki katı.

Asıl hikâye yaş kırılımında. 16-24 yaş grubunda kullanım %64,9'a çıkıyor, 25-34 yaşta %55,7, 35-44 yaşta %38,1. Gençler arasında yapay zekâ artık azınlık alışkanlığı değil, çoğunluğun gündelik aracı.

Eğitim de belirleyici: yükseköğretim mezunlarında kullanım %62,7, lise mezunlarında %45,4, ilköğretim/ortaokul mezunlarında %35,5 iken ilkokul mezunlarında %8,5'e düşüyor. Cinsiyet farkı ise neredeyse yok, hatta kadınlar bir adım önde — kadınlar %38,1, erkekler %37,2. Örgün eğitim amaçlı kullanımda da kadınlar (%36,1) erkekleri (%29,1) geçiyor; mesleki kullanımda ise erkekler önde (%43,2'ye %31,2).

İnsanlar bunu ne için kullanıyor? Çoğunlukla özel amaçlar (%86,4), ardından mesleki (%37,3) ve örgün eğitim (%32,6). Kullanmayanların gerekçesi ise 2025 ölçümünde teknik değil, kültüreldi: %63,3 "ihtiyaç duymuyorum" diyordu, %18,7 nasıl kullanacağını bilmiyordu, %12,4 ise varlığından bile haberdar değildi. TÜİK'in 2026 bülteninde bireylerin kullanmama nedenleri yer almıyor.

Girişimler: %14 — Hâlâ Düşük ama İki Katına Çıktı

Şirket tarafında tablo daha temkinli. Türkiye'deki girişimlerin (10+ çalışanlı) %14'ü herhangi bir yapay zeka teknolojisi kullanıyor. Kulağa düşük geliyor, ama bir yıl önce bu oran %7,5, 2021'de ise %2,7'ydi — beş yılda beş katından fazla.

Şirket büyüklüğü burada her şeyi değiştiriyor. 10-49 çalışanlı küçük işletmelerde kullanım %12,8, 50-249 çalışanlılarda %17 iken 250+ çalışanlı büyük şirketlerde %37,1'e fırlıyor. Yani yapay zekâ şu an büyük ölçüde büyük oyuncuların oyunu. Sektörel olarak da uçurum var: telekomünikasyon, programlama ve bilişim faaliyetlerinde kullanım %63,7, onu yayımcılık, radyo-TV ve içerik (%57,1) ile bilgisayar ve iletişim araçlarının onarımı (%32,4) izliyor.

Şirketler yapay zekâyı en çok pazarlama ve satışta (%51) kullanıyor; ardından Ar-Ge ve yenilik (%46,3) ile üretim/hizmet süreçleri (%43,4) geliyor. Edinme tarafında hazır yazılım öne çıkıyor: yapay zekâ kullanan girişimlerin %67,8'i açık kaynaklı, %49,1'i kapalı kaynaklı yazılım kullanıyor.

Peki neden daha fazlası kullanmıyor? Kullanmayan girişimlerin %8,3'ü kullanmayı düşündüğünü söylüyor. Bu şirketlerin gerekçeleri net: %72,3 uzmanlık eksikliği, %66,4 hukuki belirsizlik (zarar durumunda sorumluluğun kimde olacağı gibi), %65,4 ise veri koruma ve gizlilik endişesi diyor. Bu üçü, Türkiye'de kurumsal AI'ın önündeki gerçek engelleri özetliyor.

ChatGPT'nin Tartışmasız Hakimiyeti

Türkiye küresel bir veride zirvede: We Are Social ve Meltwater'ın Digital 2026 Global Overview raporuna göre ülkedeki yapay zeka web trafiğinin %94,49'u ChatGPT'ye gidiyor — küresel ortalama %80,92 iken. Bu, Türkiye'yi ChatGPT'nin toplam AI trafiği içindeki payında dünya lideri yapıyor.

Zemini hazırlayan şey yaygın internet: 87,7 milyonluk nüfusta 77,5 milyon internet kullanıcısı, yani %88,3 penetrasyon. Üstüne yüksek bir iştah biniyor — online yetişkinlerin %74,4'ü yapay zekâya hevesli olduğunu söylüyor, %39,7'si ChatGPT'yi aylık olarak kullanıyor.

Bu tek araca bağlılığın iki yüzü var: bir yanda kullanıcılar hızlı ve kolay benimsiyor, diğer yanda neredeyse tüm pazar tek bir yabancı ürüne yaslanmış durumda. ChatGPT dışındaki araçların Türkiye'de büyümesi için bolca alan var.

Devlet Ne Yapıyor? 2026-2030 Yapay Zekâ Eylem Planı

Türkiye'nin resmi yol haritası Ağustos 2026'da değişti. 2021-2025 Ulusal Yapay Zekâ Stratejisi'nin yerine Türkiye Yapay Zekâ Eylem Planı (2026-2030) geçti. Plan Haziran 2026'da İstanbul'daki Türkiye Yapay Zekâ Zirvesi'nde tanıtıldı, 17 Ağustos tarihli Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9 ile 18 Ağustos'ta Resmî Gazete'de yayımlanarak bağlayıcı hale geldi. Koordinasyon Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nda.

Plan dört eksen — Fark Et, İstifade Et, Üret, Yönet — ve 16 eylemden oluşuyor. İnsan kaynağı tarafındaki hedefler, yukarıdaki %37,6'lık birey kullanımının nereye taşınmak istendiğini gösteriyor: iki yıl içinde 5 milyon kişiye temel yapay zekâ eğitimi, 100 bin uygulama profesyoneli ve 10 bin ileri düzey uzman. Altyapıda 2030'a kadar en az 1 gigavatlık veri merkezi kurulu gücü, HIT-30 Programı kapsamında 10 milyar dolarlık özel sektör yatırımı ve kamu yatırımlarından en az yüzde 2 pay öngörülüyor. Kamu veri setlerinin geliştiricilere açılması ve ortak bir Türk dilleri büyük dil modeli •Türkçeyi anadili gibi işleyen, yerli geliştirilen yapay zeka modeli• planın diğer başlıkları arasında.

Yönetişim tarafında üç yeni yapı kuruluyor: ulusal öncelikleri belirleyecek Ulusal Yapay Zekâ Kurulu, eylemleri takip edecek bir Program Ofisi ve rehberlik yapacak bir Etik Kurul. Her eylemin sorumlusu, takvimi ve bütçe gerçekleşmesi kamuya açık bir şeffaflık portalından izlenecek; ilk ilerleme raporu planın yayımından 12 ay içinde açıklanacak. Yeni yapının ayrıntılarını haberde yazdım.

Tablo Ne Anlatıyor?

Üç şey öne çıkıyor. Birincisi, birey-şirket makası: vatandaşlar (%37,6) şirketlerden (%14) çok daha hızlı benimsiyor. İkisi de bir yılda ikiye katlandı ama aradaki fark kapanmadı. Türkiye'de AI şu an tabandan yukarı yayılıyor, kurumlar geriden geliyor.

İkincisi, yaş ve eğitim uçurumu: 16-24 yaşta %64,9'luk kullanım, ilkokul mezunlarında %8,5'e iniyor. Bu, yapay zekânın önümüzdeki on yılda kuşak değiştikçe nasıl büyüyeceğinin habercisi.

Üçüncüsü, tek araca bağımlılık: ChatGPT'nin %94'lük hakimiyeti hem benimsemenin ne kadar hızlı olduğunu hem de pazarın ne kadar tek bir ürüne yaslandığını gösteriyor. Yerli ve alternatif araçlar için fırsat da, risk de burada.

Kısacası Türkiye yapay zekâya hevesli ama eşitsiz bir benimseme yaşıyor: genç, eğitimli ve bireysel kullanım önde; kurumsal, küçük ölçekli ve düşük eğitimli kesim geride. Bu araçların ne işe yaradığını merak ediyorsan, bilgisayarını senin yerine kullanabilen AI ajanları rehberine de göz at — tablodaki "üretken AI" çoktan bir sonraki aşamaya geçti bile.

Kaynaklar: TÜİK Yapay Zeka İstatistikleri 2026 (haber bülteni, 2 Ekim 2026) — girişim ve birey verileri. Bireylerin kullanmama nedenleri TÜİK Yapay Zeka İstatistikleri 2025 (Bülten No. 57945, Ekim 2025) bülteninden. We Are Social / Meltwater Digital 2026 Global Overview — ChatGPT'nin %94,49'luk payı ve heves oranı bu küresel rapordan. Türkiye'ye özel dijital veriler için DataReportal Digital 2026: Turkey. Devlet politikası bölümü Cumhurbaşkanlığı Genelgesi 2026/9 (Resmî Gazete, 18 Ağustos 2026) ve Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı'nın plan metnine dayanır. Oranlar yayım tarihindeki resmi verilere dayanır; her yıl güncellenir.